Spin-off w USA

Spin-off w USA

W Stanach Zjednoczonych istnieje wiele sposobów powołania firmy typu spin-off. Zwykle akademickie spin-off powstają z inicjatywy przedsiębiorczych naukowców, którzy pragną komercjalizacji wyników swych badań. Akademickie spin-off mogą też być powołane przez fundusze powiernicze firm specjalizujących się w dziedzinie technologii. Niektóre uczelnie mają nawet swoje własne fundusze powiernicze współpracujące z ich biurem transferu technologii w celu wsparcia przedsiębiorczości akademickiej i procesu tworzenia akademickich spin-off. Akademickie spin-off powstają też z inicjatywy przedsiębiorców bądź aniołów biznesu mających bliskie powiązania z samym twórcą technologii. Natomiast macierzyste uniwersytety wspierają takie inicjatywy programem pomocy merytorycznej. Wiele uniwersytetów prowadzi ciągłą współpracę z lokalnymi szkołami biznesu, w których studenci podyplomowi w oparciu o żywe technologie tworzą gotowe do wdrożenia biznesplany. Twórcy najlepszych z nich tworzą prawdziwe firmy w oparciu o akademickie innowacje.

Spin-off inicjowany przez naukowca-przedsiębiorcę

Najszybszą z dróg powołania akademickiego spin-off, szczególnie w przypadku kapitałochłonnych technologii jest powierzenie ich firmom Venture Capital [Jest to forma finansowania innowacyjnych, a zatem obarczonych ryzykiem, projektów inwestycyjnych]. Z ich doświadczeniem i kapitałem technologia ma większe szanse wejścia na rynek. Firmy VC mają dostęp do większych funduszy inwestycyjnych i mogą utworzyć zarząd składający się ze specjalistów z dziedziny zarządzania Jednak tak jak nie wszystkie technologie stają się przedmiotem licencji, tak i nie wszystkie cieszą się zainteresowaniem inwestorów. Zatem w sytuacji braku licencjobiorcy i inwestora zewnętrznego naukowcy sami podejmują się utworzenia akademickiego spin-off w celu komercjalizacji wypracowanej przez nich technologii. Założenie takiej firmy wymaga od naukowca opracowania biznesplanu, zarejestrowania działalności gospodarczej, skompletowania załogi (w szczególności zespołu zarządzającego) i podpisania umowy licencji na stworzoną przez siebie technologię z uczelnią macierzystą. W większości przypadków to właśnie uczelnia jest właścicielem wygenerowanych w niej technologii. Podstawowe etapy utworzenia akademickiego spin-off:

  •  opracowanie biznesplanu,
  •  założenie firmy,
  •  powołanie składu zarządu,
  •  podpisanie umowy licencji z uczelnią,
  •  fundusz zalążkowy/nakłady kapitałowe,
  •  ubezpieczenie działalności,
  • zarządzanie konfliktem interesów (podział ról – naukowiec vs. przedsiębiorca),
  • granty na pokrycie tzw. „doliny śmierci”.

Przeprowadzenie analizy rentowności przedsięwzięcia oraz opracowanie biznesplanu to kluczowe zadania stojące przed akademickim przedsiębiorcą. Działania te pomagają zdefiniować potencjalne kierunki rozwoju biznesu, jak i strategie patentowania (w szczególności strategie ochrony międzynarodowej, wstępny wybór krajów ochrony, jak i zakres zastrzeżeń). Dalej na tym etapie identyfikuje się potencjalnych partnerów biznesu, jak i słabe oraz silne strony podejmowanego przedsięwzięcia, opracowując tzw. „strategie wyjścia” oraz najbardziej rentowne sposoby komercjalizacji wybranej technologii. W niektórych przypadkach, kiedy naukowcy nie mają zasobów na opracowanie biznesplanu (czasu, doświadczenia, itd.) szukają pomocy w biurze transferu technologii bądź lokalnej szkole biznesu. Po opracowaniu biznesplanu przedsiębiorstwo może przejść proces rejestracji. W większości przypadków naukowcy korzystają tu z pomocy prawników. W kolejnym etapie przechodzą do powoływania zespołu zarządu. Bardzo ważne jest, by zarząd główny składał się z profesjonalnych i doświadczonych przedstawicieli biznesu, a naukowcy podejmujący się komercjalizacji technologii powinni obejmować stanowiska w zarządzie ściśle związane z daną technologią bądź B+R. Po zbudowaniu zespołu zarządu przechodzi się do właściwego nabycia praw do komercjalizowanej technologii. Nowo powstała firma musi podpisać umowę licencji z uczelnią jej macierzystą. Jest to warunek przejścia do kolejnego etapu formowania funduszu zalążkowego. Nadaje to nowo powstałej firmie potencjalną wartość i pozwala realizować zaplanowany biznes komercjalizacji technologii. Funduszu zalążkowego zwykle szuka się wśród kapitału prywatnego, ale i również wśród grantów rządowych. Jednym z prężniej działających programów rządowych jest program Small Business Innovation Research (SBIR) i Small Business Technology Transfer (STTR). Rząd amerykański oferuje granty SBIR i STTR małym przedsiębiorstwom podejmującym się procesu komercjalizacji wyników badań. Nowo powstałe spin off mogą też liczyć na inne formy wsparcia ze strony macierzystej uczelni. Dla przykładu: uczelnia np. University of Illinois)na preferencyjnych warunkach, może zaoferować laboratoria do przeprowadzania badań bądź własny inkubator dla młodej firmy, w którym jest otoczona niezbędną infrastrukturą. Dodatkowym udogodnieniem jest fakt, że młoda firma działa w otoczeniu innych, z którymi może zawiązać sieć współpracy bądź kontaktów biznesowych. Dodatkowo niektóre uczelnie oferują centra wsparcia budowy prototypu bądź finansowania etapu tzw. „doliny śmierci” (występującego zwykle między momentem zużycia funduszu zalążkowego i przeprowadzenia podstawowych badań a przetworzeniem technologii do jej postaci rynkowej). Również federalny rząd amerykański podejmuje szereg działań ułatwiających procedury założenia nowej firmy, jak chociażby wspomniane granty dla małych przedsiębiorstw czy ulgi podatkowe. Władze lokalne (stanowe) podobnie podejmują liczne starania prowadzące do wzrostu przedsiębiorczości akademickiej. Oferują np. okresowe granty wyłącznie. Dla małych firm podejmujących technologiczne wyzwania lub ułatwiają im proces aplikacji o federalne granty SBIR/STTR. Myśląc o nowej technologii należy pamiętać, że zawsze istnieje szansa komercjalizacji technologii z wysokim potencjałem, a rozumienie podstaw biznesu i szerokie kontakty w świecie nauki i gospodarki pomagają w osiągnięciu sukcesu. Zaleca się zatem wszystkim przedsiębiorczym naukowcom zasięganie częstych konsultacji z profesjonalistami biznesu oraz podtrzymywanie kontaktów biznesowych w celu upewnienia się, że podejmowane kroki w procesie tworzeni firmy są właściwe i efektywne.

Artykuł autorstwa Shayana Sartipi,  pochodzi z poradnika przedsiębiorczych naukowców SPINOFF  nr1/2010

Powrót...